Historia Bułgarii
Poznaj Bogatą Historię bułgarii oraz najważniejszych miejscowości Turystycznych
Bułgaria - Historia
W połowie IV
tysiąclecia p.n.e. rozpoczął się napływ na tereny obecnej Bułgarii
plemion koczowniczych z Azji Środkowej .W starożytności terytorium
Bułgarii zajmowały
plemiona trackie, przejściowo także celtyckie, podlegające silnym
wpływom kulturowym i politycznym Greków. W V wieku
p.n.e.
jedno z plemion trackich utworzyło organizm państwowy zwany
Królestwem Odrysów. W I wieku n.e. następuje
podbój
terenów obecnej Bułgarii przez Rzymian. W pierwszej połowie
I
wieku (6 – 9 r. n.e.) pomiędzy Dunajem a pasmem Starej
Płaniny
utworzyli rzymską prowincję Mezję, która w roku 86
n.e. została podzielona na Mezję Dolną i na Mezję Górną. W
połowie I wieku
n.e. na południe od Starej Płaniny powstała rzymska prowincja Tracja. Z
czasem tereny obecnej Bułgarii stały się miejscem najazdów
Hunów i Gotów. Od końca IV wieku obszary te
należały
do cesarstwa wschodniorzymskiego (bizantyńskiego). W VI–VII
wieku
z
północy napłynęły pasterskie plemiona Słowiańskie. Około
roku
680 nad dolny Dunaj
wtargnęli tureccy Protobułgarowie. Bułgaria powstała w 681 roku,
założona przez Asparucha. Chan Borys I Michał został ochrzczony przez
duchowieństwo greckie w przeddzień Zielonych Świąt 25 maja 864 roku.
Otrzymał na cześć cesarza bizantyjskiego Michała III, swojego ojca
chrzestnego, imię Michał. Powstało potężne państwo ze stolicą w Plisce
(od 895 w Presławiu), które trwało w okresie 681-1018. W 866
rozpoczęła się stopniowa chrystianizacja
płynąca z Bizancjum. Rozkwit państwa następuje w pierwszej połowie X
wieku, kiedy to w walkach
z Bizancjum podbito Macedonię i Epir oraz powstał odrębny patriarchat,
który następnie został gwałtownie złamany przez
podbój
przez Bizancjum najpierw
północno-wschodniej Bułgarii w roku 971, a w roku 1018
całego
państwa. W 1187 roku
Bułgaria wyzwoliła się, powstało tzw. drugie państwo bułgarskie ze
stolicą w Tyrnowie. Okres świetności przypadł na pierwszą połowę XIII
wieku. Zdobyczom terytorialnym towarzyszył rozwój miast i
kultury. Około 1363 roku Bułgaria rozpadła się na 2 państwa —
Tyrnowskie i
Widyńskie. Oba zostały podbite przez Turcję w latach 1393 i 1396.
Tereny te następnie weszły w skład
europejskich posiadłości Osmanów (Rumelia). Turcy wytępili
rycerstwo
bułgarskie, a ziemię rozdali w lenno własnym urzędnikom i wojskowym.
Ludność pozbawiono praw, a Kościół podporządkowano
patriarsze w
Konstantynopolu. Wybuchające liczne powstania (największe w latach
1598, 1686 i
1737), były krwawo tłumione przez Turków. Dążenia
wolnościowe
Bułgarów,
którzy liczyli na pomoc Rosji opiekującej się od 1774 roku
prawosławiem w
Bułgarii, przybrały na sile na początku XIX wieku. W drugiej połowie
XIX wieku
rozwijał się antyturecki ruch partyzancki. W 1876 roku wybuchło
wielkie powstanie, którego tłumienie przypominało rzeź.
Krwawe
stłumienie powstania
wywołało oburzenie w Europie i stało się jedną z przyczyn wojny
rosyjsko-tureckiej, prowadzonej w latach 1877–78. Traktat
pokojowy w San Stefano w 1878 roku utworzył
państwo bułgarskie (sięgające Morza Egejskiego), zredukowane przez
kongres berliński w 1878 roku do małego kraju (północna
Bułgaria) stanowiącego lenno
Turcji. Południowa Bułgaria pozostała prowincją turecką (Rumelia
Wschodnia). Władcą nowo powstałego księstwa został heski książę
Aleksander I Battenberg, obalony przez prorosyjską armię w roku 1886. W
1885 roku, w wyniku powstania, do Bułgarii została przyłączona Rumelia
Wschodnia. Od 1908 roku Bułgaria stała się niepodległym carstwem z
Ferdynandem I Koburgiem (książę od 1887 roku) na tronie. Nastąpił
powolny
rozwój gospodarczy i kulturowy. Bułgaria wziąła udział w I
wojnie
bałkańskiej w roku 1912 przeciw Turcji. W wyniku działań wojennych
Bułgaria uzyskała nabytki terytorialne, które następnie
utraciła
częściowo (wraz z południową Dobrudżą) na rzecz Rumunii w II wojnie
bałkańskiej, która wybuchła w 1913 roku. W czasie I wojny
światowej Bułgaria opowiedziała się po
stronie państw centralnych. W 1918 roku powstanie zrewolucjonizowanych
żołnierzy i klęska na froncie wymusiły abdykację Ferdynanda I na rzecz
jego syna Borysa III. W 1919 roku, w wyniku traktatu w
Neuilly-sur-Seine,
Bułgaria utraciła zachodnią Trację na rzecz Grecji, a fragmenty
Macedonii — na rzecz Królestwa SHS. W latach
1920–23
władzę sprawował ludowy
rząd A. Stambolijskiego, obalony przez gen. A. Cankowa. W odpowiedzi na
to wydarzenie wybuchło powstanie wrześniowe, kierowane przez
komunistów. Po jego
stłumieniu panował reżim oparty na ugrupowaniach prawicowych, co
doprowadziło do sojuszu z Niemcami i Włochami. W 1934 roku pełnię
władzy
przejął car Borys III. W 1941 roku Bułgaria przystąpiła do osi
Berlin–Rzym–Tokio, a wojska hitlerowskie wkroczyły
na jej
terytorium.
W latach 1940–41 Bułgaria przyłączyła do siebie tereny
utracone w
1919 roku. Od 1942 roku rozwijał się
ruch oporu i powstał Front Patriotyczny, kierowany przez
komunistów. We wrześniu 1944 roku do Bułgarii wkroczyła
armia
sowiecka, władzę przejął rząd
Frontu Patriotycznego, a wojsko bułgarskie rozpoczęło walkę przeciwko
III Rzeszy. Po zakończeniu działań wojennych komuniści nasilili tempo
przekształceń ustrojowych. Zgromadzenie Narodowe, zdominowane przez
deputowanych z Frontu Patriotycznego, uchwaliło w marcu 1946 roku
ustawę o
reformie rolnej, a referendum ludowe z września 1946 roku opowiedziało
się za
republiką. W wyborach do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego w
październiku 1946 roku 53%
miejsc przypadło komunistom; ich przywódca G. Dymitrow
został
premierem. Rząd Dymitrowa podpisał w lutym 1947 paryski traktat
pokojowy
pozostawiający Bułgarię, z ziem przyłączonych w latach
1940–41
tylko południową
Dobrudżę. W grudniu 1947 roku parlament uchwalił konstytucję Ludowej
Republiki Bułgarii, wzorowaną na sowieckiej oraz ustawy o
nacjonalizacji
przemysłu, górnictwa i banków. Osiągnąwszy całą
władzę,
komuniści
przystąpili do kolektywizacji rolnictwa (zakończonej w roku 1958) i
przyspieszonej industrializacji. W gospodarce zapanował system
nakazowo-rozdzielczy. W 1949 roku Bułgaria przystąpiła do RWPG. Po
śmierci
Dymitrowa (1949 rok) szefem partii i premierem (1950–56)
został
W. Czerwenkow. Nasiliły się także masowe represje wobec społeczeństwa,
złagodzone w roku 1954 przez nowego przywódcę partii T.
Żiwkowa,
który z
czasem przejął faktyczną władzę w państwie. W 1955 roku Bułgaria
przystąpiła
do Układu Warszawskiego i została członkiem ONZ. W 1971 roku przyjęto
nową
konstytucję z zapisem o kierowniczej roli BPK. Na przełomie lat 70-tych
i
80-tych pogłębiły się zjawiska kryzysowe w życiu gospodarczym i
społecznym.
Ich przejawem było nasilenie w latach 1984–89 akcji
asymilacyjnej
wobec ludności
pochodzenia tureckiego. Pod koniec roku 1989 system
ustrojowo-polityczny Bułgarii załamał się, powstała opozycja
demokratyczna. W listopadzie 1989 roku ustąpił Żiwkow, a kierownictwo
BPK przejęli
zwolennicy reform. W grudniu 1989 ugrupowania opozycyjne utworzyły
Związek
Sił Demokratycznych (ZSD). Odwołano akcję asymilacyjną wobec ludności
tureckiej. Wybory do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego w roku 1990
przyniosły
zwycięstwo postkomunistom z Bułgarskiej Partii Socjalistycznej (BPS).
Zgromadzenie wybrało na prezydenta Ż. Żelewa —
przywódcę
ZDS i
uchwaliło konstytucję Republiki Bułgarii. Wybory w latach 1991 i 1997
wygrała
prawica skupiona w ZSD, w 1994 BPS. Powszechne niezadowolenie z tempa i
skutków ubocznych transformacji gospodarczej wyniosły w roku
2001 do władzy
byłego cara Symeona II, który powołał Ruch
Narodowy–Symeon
II. Jako S.
Sakskoburggotski kierował on do 2005 rządem koalicyjnym (wraz z partią
mniejszości tureckiej). Największym sukcesem było przystąpienie do NATO
w 2004 roku i podpisanie aktu akcesyjnego z UE z mocą od 2007.
Wybory
parlamentarne w czerwcu 2005 roku wygrała Koalicja na rzecz Bułgarii
(gł. BSP, 82
mandaty), przed NDSV (52 mandaty) i Ruchem na rzecz Praw i Wolności (34
mandaty). W sierpniu 2005 roku powołano rząd koalicyjny z udziałem
wyżej wymienionych trzech partii
politycznych a premierem został przywódca BPS, S.
Staniszew. Od
2002
prezydentem Bułgarii jest socjalista G. Pyrwanow, który
uzyskał
reelekcję w roku 2006.
Słoneczny Brzeg - historia
Słoneczny Brzeg to
największy i najbardziej popularny kurort Bułgarii,
z około 600 hotelami i 400 restauracjami. Jego budowa rozpoczęła się w
1958 roku, w miejscu, gdzie w starożytności i w średniowieczu
znajdowały się studnie, zaopatrujące Nessebar (staroż. Mesambrię) w wodę.
Nessebar - Historia
Nessebar jest jednym z najstarszych miast w Europie.
Zbudowany przez Ojkista wysłanego z Megary razem ze znacząca liczbą
kolonistów. Miasto zostało założone pod nazwą Mesembria. Nie
da się
jednoznacznie ocenić czy także inne greckie polis brały udział w
założeniu miasta. Szybko miasto zostało jednym z dwóch
najważniejszych
miast morskich w regionie. Swoje pozycję udało mu się zachować przez
cały okres Antyku. W tym czasie miasto toczyło zacięte boje z Apolonią
(dzisiejszy Sozopol). Niestety nie udało się założyć mu własnych kolonii
nadmorskich. Mesembira została zmuszona do kierowania swoich
osadników w
kierunku lądu – regionu Traki.. Podstawa stało się tu miasto
Aetos
(dzisiejszy Aitos), a według niektórych badaczy także
Diampolis
(dzisiejszy Jamboł). Apolonia zdołała nawet zablokować mieszkańcom
Mesembrii dostęp do zatoki (obecnie zatoka Burgaska) przez stworzenie
swoich kolonii Anhialos (dzisiejsze Pomorie) i Prigros (dzisiejsze
Burgas) Ten etap rywalizacji dwóch miast zakończył się wraz
z
przybyciem Rzymian. Przez cały okres antyku pod rzymskim i następujące
pod nim bizantyjskim panowaniem miasto się rozwijało. Tamtejszy wzrost
bogactwa widać nawet dzisiaj pomimo mrocznych okresów w
historii
miasta.
Bułgarscy carowie z okresu pierwszego i drugiego państwa bułgarskiego obdarowywali miasto szeroką autonomią. Tym samym nigdy, bezpośrednio nie ingerowali w jego wewnętrzne sprawy. Działo się tak aż do przyłączenia miasta do trzeciego państwa bułgarskiego. Do tego czasu miasto miało demokratycznie wybieraną lub oligarchiczna władzę. Władza ta była w rękach albo zamożnych mieszkańców albo rady miejskiej wybranej przez obywateli. W tym schemacie zręcznie odnajdywali się bułgarscy władcy
Pomiędzy i po kolejnych cesarstwach bułgarskich Nessebar znajdował się w kręgu politycznych wpływów Bizancjum. Bizantyjskie władanie w istocie podlegało tym samym zasadom, co za rządów carów bułgarskich. Miasto, tak jak pozostali podbici, odprowadzało należne sumy do skarbu. Z pojawieniem się Turków sytuacja nie zmieniła się znacząco. Jedyną zmianą był powolny początek osiedlania się tam ludności innego pochodzenia niż greckie. Pierwszy znaczący coś został zadany miastu dopiero za sprawą faszystowskiej władzy bułgarskiej (lata dwudzieste wieku XX). Władza ta próbował zatrzeć ślady greckich początków miasta. W atmosferze terroru, nałożonego prze władzę, doprowadzono do wielu okrucieństw i zniszczeń. Tysiące ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia starożytnego miasta założonego przez swych przodków. Musieli oni szukać ratunku w Grecji, Europie i Ameryce.
Nessebar został ogłoszony architektonicznym i archeologicznym rezerwatem w 1956 roku. W 1983 roku stare miasto zostało umieszczone na światowej liście dziedzictwa kulturowego UNECO. Dziś miasto może na powrót cieszyć się stabilną sytuacją polityczną. Tak jak przed laty może dalej rozwijać materialną i duchową kulturę. Dziś grecka wspólnota w mieście żyje bez strachu o dzień jutrzejszy i dodaje swój wkład w rozwój bułgarskiego państwa. Z ciekawostek można dodać, że w mieście znajduje się biblioteka, która w roku 2005 świętowała setną rocznicę założenia.
Dawniej o Nessebarze mawiano że jest miastem w którym najwięcej mieszkańców przypada na jedną cerkiew. I rzeczywiście szacuje się, że w starej części miasta było zbudowanych około 42 cerkwie. Z których mniej niż połowa została odnaleziona przez archeologów i opisana. Z tych cerkwi do dziś jest używana tylko jedna. Pozostałe zachowane cerkwie zostały zamienione w stylowe galerie. Wąski pas lądu łączący starą i nową cześć miasta ma 500 m. długości. Na wjeździe do starego miasta znajduje się autentyczny młyn miejski. Jest on umiejscowiony dokładnie w połowie wspomnianego już pasa lądu i zdobi wjazd do miasta.
Bułgarscy carowie z okresu pierwszego i drugiego państwa bułgarskiego obdarowywali miasto szeroką autonomią. Tym samym nigdy, bezpośrednio nie ingerowali w jego wewnętrzne sprawy. Działo się tak aż do przyłączenia miasta do trzeciego państwa bułgarskiego. Do tego czasu miasto miało demokratycznie wybieraną lub oligarchiczna władzę. Władza ta była w rękach albo zamożnych mieszkańców albo rady miejskiej wybranej przez obywateli. W tym schemacie zręcznie odnajdywali się bułgarscy władcy
Pomiędzy i po kolejnych cesarstwach bułgarskich Nessebar znajdował się w kręgu politycznych wpływów Bizancjum. Bizantyjskie władanie w istocie podlegało tym samym zasadom, co za rządów carów bułgarskich. Miasto, tak jak pozostali podbici, odprowadzało należne sumy do skarbu. Z pojawieniem się Turków sytuacja nie zmieniła się znacząco. Jedyną zmianą był powolny początek osiedlania się tam ludności innego pochodzenia niż greckie. Pierwszy znaczący coś został zadany miastu dopiero za sprawą faszystowskiej władzy bułgarskiej (lata dwudzieste wieku XX). Władza ta próbował zatrzeć ślady greckich początków miasta. W atmosferze terroru, nałożonego prze władzę, doprowadzono do wielu okrucieństw i zniszczeń. Tysiące ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia starożytnego miasta założonego przez swych przodków. Musieli oni szukać ratunku w Grecji, Europie i Ameryce.
Nessebar został ogłoszony architektonicznym i archeologicznym rezerwatem w 1956 roku. W 1983 roku stare miasto zostało umieszczone na światowej liście dziedzictwa kulturowego UNECO. Dziś miasto może na powrót cieszyć się stabilną sytuacją polityczną. Tak jak przed laty może dalej rozwijać materialną i duchową kulturę. Dziś grecka wspólnota w mieście żyje bez strachu o dzień jutrzejszy i dodaje swój wkład w rozwój bułgarskiego państwa. Z ciekawostek można dodać, że w mieście znajduje się biblioteka, która w roku 2005 świętowała setną rocznicę założenia.
Dawniej o Nessebarze mawiano że jest miastem w którym najwięcej mieszkańców przypada na jedną cerkiew. I rzeczywiście szacuje się, że w starej części miasta było zbudowanych około 42 cerkwie. Z których mniej niż połowa została odnaleziona przez archeologów i opisana. Z tych cerkwi do dziś jest używana tylko jedna. Pozostałe zachowane cerkwie zostały zamienione w stylowe galerie. Wąski pas lądu łączący starą i nową cześć miasta ma 500 m. długości. Na wjeździe do starego miasta znajduje się autentyczny młyn miejski. Jest on umiejscowiony dokładnie w połowie wspomnianego już pasa lądu i zdobi wjazd do miasta.